• WYCIECZKA AUTOKAROWA Bolesławiec – Jawor, 4-10.2025 – Afisz informacyjny
• WYCIECZKA AUTOKAROWA Bystrzyca Kłodzka, 11.10.25 – Afisz informacyjny

W ramach promowania różnorodności turystycznej Województwa Dolnośląskiego Oddział Wrocławski PTTK zrealizował w ramach Projektu z Urzędu Marszałkowskiego dwie sobotnie wycieczki: 4 października: autokarową do Bolesławca i Jawora oraz 11 października: kolejowo-pieszą do Bystrzycy Kłodzkiej i Zalesia.

Uczestnicy wycieczki autokarowej mieli okazję poznać zabytki Starego Miasta w Bolesławcu, a także zapoznać się z tradycją wytwarzania ceramiki bolesławieckiej. Następnie odwiedzili Jawor z jego wpisanym na listę UNESCO Kościołem Pokoju. Dodatkową atrakcją było zwiedzanie Złotoryi, położonej na trasie przejazdu.

Wycieczka kolejowo-piesza obejmowała zwiedzanie zabytkowego drewnianego kościoła św. Anny w Zalesiu oraz zabytków Bystrzycy Kłodzkiej, gdzie turyści zwiedzili m.in. Basztę Wodną, Basztę Kłodzką, podziemia oraz Muzeum Filumenistyczne.

Obie wyprawy cieszyły się dużym zainteresowaniem wśród uczestników w różnym wieku. Miały one charakter integracyjny i edukacyjny, promując aktywny wypoczynek, krajoznawstwo i turystykę Dolnego Śląska. Dodatkową atrakcją były loterie z nagrodami książkowymi.

Projekt wycieczek zaplanował i umieścił w Generator eNGO – Województwo dolnośląskie prezes KPDIS Tomasz Lesiów. Jako Koordynator zapewnił organizację przejazdów autokarem i busem, a Alina Ogrodowczyk organizację przejazdami Kolejami Dolnośląskimi. Kol. T. Lesiów pozyskał przewodników do obsługi wycieczek, przygotował afisze (zatwierdzone przez Zarząd Oddziału Wrocławskiego PTTK) oraz dokonał zakupu książek dla uczestników wycieczek przez EMKA-GTW. Proces realizacji projektu wykonało Biuro Programowe Oddziału Wrocławskiego PTTK, tj. promocję wycieczek na 4 i 11.10.2025, zapisy oraz ubezpieczenie uczestników. Kol. Tomasz Lesiów uczestniczył w obu wycieczkach dbając o realizację programu, opłacił faktury i dostarczył je do Biura Programowego Oddziału Wrocławskiego PTTK.

Po zakończeniu wycieczek sprawozdanie w generatorze wykonał T. Lesiów oraz wspólnie z Biurem Programowym dokonał rozliczenia imprezy. Pracownicy Biura Programowego opisali wszystkie faktury i dołączyli je do dokumentacji w Generatorze oraz pozyskali wymagane podpisy Członków Zarządu Oddziału Wrocławskiego.

Wycieczki realizowane w ramach umowy numer DR-T/42/2025 pod tytułem: Święto Województwa Dolnośląskiego w ramach zadania budżetowego: Upowszechnianie turystyki i promocja walorów turystycznych regionu zawarta w dniu 27/03/2025 we Wrocławiu.

Zebrania szkoleniowe i organizacyjne w ostatnich latach:

W 2025 roku członkowie spotykali się na zebraniach szkoleniowych w dniach 13 i 27 stycznia, 10 i 25 lutego, 10 i 24 marca, 1 lipca oraz 27 października, 24 listopada i 8 grudnia. Kilka osób uczestniczyło w rozpoczęciu sezonu przewodnickiego 15 marca w Bolesławcu i zakończeniu sezonu 26 października w Białej. W jubileuszu 60-lecia Koła Przewodników Terenowych i Sudeckich PTTK w Legnicy 14 marca uczestniczył Tomasz Lesiów, a 26-28 września w jubileuszu 65-lecia Koła Przewodników i Pilotów „Rzepiór” uczestniczył Grzegorz Bednarski.

W pierwszej połowie roku zawiązał się komitet KPDiS i KPM, którego celem było rozpoczęcie kursu na uprawnienia przewodnika miejskiego i terenowego. Prace były stale konsultowane z Prezesem Oddziału Janem Kozdrowskim. W gronie Janusz Fuksa, Edmund Całus, Tomasz Lesiów, a w początkowej fazie Jerzy Domowicz, Anna Krawczyk i Beata Romińska, podczas kilku spotkań przedyskutowano koncepcję przedsięwzięcia. Następnie inicjatywę przejął KPDiS. Zorganizowano spotkanie ze Swietłaną Koniuszewską – Przewodniczącą Komisji Przewodnickiej ZG PTTK. Pełną dokumentację kursu przygotował Janusz Fuksa z udziałem Edmunda Całusa i Tomasza Lesiowa. Przygotowane dokumenty: Program i harmonogram kursu, Preliminarz, Regulamin kursu oraz Regulamin egzaminu zostały zaakceptowane na posiedzeniu Zarządu Oddziału PTTK 6.08.2025 r. (Protokół nr 37/340/2025). Umożliwiło to rozpoczęcie działalności promocyjnej, aby pozyskać minimalną liczbę kursantów w liczbie 30 osób. Zainteresowanie kursem okazało się bardzo duże i, po wyborze Anny Oryńskiej na kierownika kursu, Kurs Przewodnika Miejskiego po Wrocławiu i Przewodnika Terenowego po Województwie Dolnośląskim rozpoczął się pierwszymi zajęciami w dniu 4 października 2025 r. Zarząd Oddziału skierował do Komisji Przewodnickiej ZG PTTK pismo informujące o rozpoczęciu kursu i jego programie.

Prezes KPDIS pozyskał z Urzędu Marszałkowskiego finansowanie projektu w ramach promowania walorów turystycznych Dolnego Śląska, co pozwoliło zorganizować dwie wycieczki 4 i 11 października: jedna autokarowa na trasie Bolesławiec – Złotoryja – Jawor oraz druga kolejowo-piesza na trasie Bystrzyca Kłodzka – Zalesie – Bystrzyca Kłodzka. Uczestniczyło w nich łącznie 90 osób. Przewodnikami byli Witold Hermaszewski, Witold Papierniak i Agnieszka Wideł oraz przodownik turystyki górskiej Alina Ogrodowczyk.

27 października odbyło się nadzwyczajne zebranie KPDiS, podczas którego uhonorowano 90-lecie urodzin Janusza Fuksy i 80-lecie urodzin Edmunda Całusa i ich wieloletnią aktywną pracę na rzecz przewodnictwa, krajoznawstwa oraz propagowania turystyki krajowej i zagranicznej. W zebraniu uczestniczyła sekretarz Zarządu Oddziału PTTK kol. Iwona Kowalczyk.

W 2024 roku członkowie Klubu uczestniczyli 24 lutego w Dolnośląskim Spotkaniu Przewodnickim w Centrum Historii „Zajezdnia”, a także odwiedzili Cmentarz Żołnierzy Polskich we Wrocławiu. W ciągu roku odbywały się zebrania szkoleniowe: 16 stycznia, 14 i 26 lutego, 11 marca i 8 kwietnia, 18 listopada i 9 grudnia, podczas których wysłuchano prelekcji o tematyce krajowej i zagranicznej.

Kilka osób uczestniczyło w rozpoczęciu sezonu przewodnickiego 17 marca w Prudniku i zakończeniu sezonu 17 listopada w Srebrnej Górze. Prezes KPDIS pozyskał z Urzędu Marszałkowskiego finansowanie projektu w ramach promowania walorów turystycznych Dolnego Śląska, co pozwoliło zorganizować dwie wycieczki 5 i 6 października: jedna autokarowa na trasie Kamieńczyk – Międzygórze oraz druga kolejowo piesza na trasie Witków – Trójgarb – Chełmiec – Boguszów-Gorce. Uczestniczyło w nich łącznie prawie 100 osób. Przewodnikami byli Witold Papierniak, Edmund Całus i Tomasz Guzik oraz przodownik TG Alina Ogrodowczyk.

W 2023 roku członkowie Klubu uczestniczyli 18 lutego w Dolnośląskim Spotkaniu Przewodników w zamku we wrocławskiej Leśnicy z okazji Międzynarodowego Dnia Przewodników Turystycznych, połączonym ze zwiedzaniem tego osiedla. Uczestniczyli również w rozpoczęciu sezonu przewodnickiego 16 kwietnia w Lądku-Zdroju oraz w jego zakończeniu 8 października w Oławie. W ciągu roku odbywały się zebrania organizacyjne i szkoleniowe: 9 i 23 stycznia, 13 i 27 lutego, 13 i 27 marca, 17 maja, a jesienią – kolejne spotkania szkoleniowe: 18 września, 23 października oraz 13 i 27 listopada.

W 2022 roku, podczas zebrania 4 kwietnia, postanowiono wznowić po przerwie spowodowanej pandemią COVID-19 cykl szkoleń. Odbyły się one w dniach: 10 października, 7 listopada, 28 listopada i 12 grudnia.

Działalność naukowo-turystyczna

Prezes Klubu Tomasz Lesiów od 2016 do 2023 roku organizował Konferencje Naukowo-Turystyczne na Uniwersytecie Ekonomicznym. Uczestniczyli w nich aktywnie wybitni polscy i zagraniczni krajoznawcy i organizatorzy turystyki. Autorami referatów spośród przewodników byli m.in. Edmund Całus, Janusz Fuksa, Tomasz Lesiów, Grażyna Lisewska, a także spoza grona KPDiS Witold Hermaszewski, Jolanta Malec, Aneta Marek, Andrzej Matysiak, Jerzy Organiściak, Maciej Oziembłowski, Witold Papierniak. Wydano drukiem trzy monografie z referatami (2021 r. – 250 s., 2022 r. – 258 s., 2023 r. – 436 s., zakładka turystyka w poniższym linku), dofinansowane ze środków budżetu państwa w ramach programu Doskonała Nauka. Są one dostępne w bibliotece internetowej. Efektem przeprowadzenia w 2024 r. kolejnej Konferencji Naukowo-Turystycznej, tym razem międzynarodowej (dofinansowanej z programu Doskonała Nauka), jest kolejna monografia (w trakcie przygotowania).

https://www.amigo.wroc.pl/index.php/1st-international-scientific-conference-tourism-food-health-25-26-october-2024-wroclaw-poland/

Janusz Fuksa opracował „Jubileuszową kronikę 70 lat KPDiS 1953-2023” (2024 r. – 76 s.), która omawia dzieje Klubu od jego powstania i przedstawia sylwetki przewodników członków Klubu.

Prezes Klubu:

• Tomasz Lesiów

Członkowie Zarządu:

• Edmund Całus
• Grzegorz Bednarski
• Janina Bednarska

Komisja Rewizyjna:

• Janusz Fuksa (przewodniczący),
• Anna Rotko,
• Aleksandra Uchman.

W skład zarządu w poprzednich latach wchodziła również śp. Alina Dopart, której wkład w działalność Klubu wspominamy z wdzięcznością.

Początki Klubu Przewodników Dolnośląskich i Sudeckich (KPDiS) sięgają Wystawy Ziem Odzyskanych i wrocławskiego Kongresu intelektualistów w 1948 r., kiedy to uniwersytecki kurs przewodnicki ukończyli m.in. Czesław Cetwiński i Józef Popiel, późniejsi członkowie naszej organizacji. Oni to właśnie stali się pierwszymi działaczami krajoznawstwa, którzy po powstaniu Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (1950 r.) zorganizowali we Wrocławiu koło zajmujące się przewodnictwem miejskim i górskim (1953 r.). W 1956 r. odbył się pierwszy teoretyczny kurs przewodników górskich (uczestniczyło 25 osób) pod kierownictwem Zygmunta Bukowińskiego.

W 1954 r. były już dwa oddzielne koła: Koło Przewodników Miejskich i Koło Przewodników Sudeckich. To drugie w 1958 r. zmieniło nazwę na Koło Przewodników Terenowych i Sudeckich (KPTiS). Członkowie Koła prowadzili wycieczki i obozy wędrowne, organizowali rajdy górskie i wyjazdy na narty w porze zimowej oraz organizowali kursy przewodnickie.

W 1960 r. przewodnictwo turystyczne, do tej pory działające w ramach PTTK, podniesiono do rangi państwowej, co spowodowało konieczność zweryfikowania dotychczasowych uprawnień przewodnickich przez państwowe komisje kwalifikacyjne.

W 1963 r., w dziesiątą rocznicę istnienia kół przewodnickich Wrocławia, w schronisku na Hali Szrenickiej odbył się I Zlot Przewodników Górskich Dolnego Śląska, prowadzony przez Krystynę Bilińską i Tadeusza Mazura. W następnych latach kontynuowano organizowanie takich zlotów w różnych górskich schroniskach. Na 20-lecie zorganizowano we Wrocławiu zjazd jubileuszowy kół przewodnickich (16-17.11.1973). Byt to jednocześnie jubileusz 100-lecia turystyki w Polsce.

W latach 70. członkowie Koła nadal czynnie uczestniczyli w organizacji rajdów turystycznych w Sudetach i zlotach przodowników TG. Systematycznie odbywały się zebrania szkoleniowe w Klubie PTTK w Rynku. Prowadzono też kursy przewodnickie.

W latach 80. Andrzej Kajoch, od 1981 r. prezes Koła, organizował autokarowe wycieczki szkoleniowe po Dolnym Śląsku oraz po innych regionach kraju a od 1989 r. wycieczki zagraniczne (Austria, Litwa, Węgry, Czechy, Niemcy, Słowacja).

W 1996 r. nastąpiła zmiana nazwy KPTiS na Klub Przewodników Dolnośląskich i Sudeckich (KPDiS).

W latach 2000-2024 prowadzona była aktywna działalność organizacyjna i szkoleniowa w ramach KPDiS pod kierunkiem prezesa Tomasza Lesiów i członków Zarządu: Edmunda Całusa, Aliny Dopart †, Grzegorza Bednarskiego, Janiny Bednarskiej, Anny Krawczyk, Jolanty Furyk  oraz współpracujących członków Komisji Rewizyjnej: Janusza Fuksy, Krystyny Bilińskiej †, Justyny Bizunowicz, Aleksandry Uchman i Anny Rotko.

Uroczyście świętowano Jubileusze 50, 60-lecia Koła Przewodników Miejskich i Klubu Przewodników Dolnośląskich i Sudeckich (2003 i 2013 r.). Przewodnicy uczestniczyli w cyklicznych imprezach organizowanych przez inne Kluby lub Kola Przewodnickie oraz Samorząd Przewodnicki Dolnego Śląska i Opolszczyzny (Biesiady Krzeszowskie, Rozpoczęcia i Zakończenia Sezonu Przewodnickiego, Międzynarodowy Dzień Przewodników Turystycznych, Opłatek Noworoczny itp.).